Antikythera of Antikythira is een klein en droog rotsachtig eiland dat halverwege het westen van Kreta (in het zuiden) en het eiland Kythira en de Peloponnesos (in het noorden) ligt. Het is onderdeel van de Ionische eilandgroep. Kythira ligt op ongeveer 38 kilometer afstand en Kreta is iets dichterbij. Het eiland is 20,5 km2 groot en er wonen ongeveer 40 mensen.
(update 2018: momenteel wonen er 17 mensen op het eiland inclusief een priester en een politieagent).
De meeste inwoners van het eiland Antikythera leven van de visserij, de landbouw en de veeteelt. Het eiland is vrij langwerpig en ongeveer 10,5 kilometer lang en 3,5 kilometer breed. De naam Antikythera betekent "tegenover Kythera", gewoon omdat het tegenover dit grotere eiland ligt. De reis met de veerboot van het ene naar het andere eiland duurt twee uur.
De hoofdplaats van het eiland Antikythera is het dorpje Potamos dat tevens als vissershaven en aanlegplaats voor de veerboten dient. Het ligt in een baai in het noorden van het eiland. Hier vind je twee taverna's en twee cafeetjes die ook dienst doen als een soort mini-market (update 2018: er is 1 taverna die om 5 uur in de middag open gaat). Het strand in de haven heet Chalara beach. Veel andere plekken waar mensen wonen zijn er verder niet op het eiland. In het bergdorp Galaniana wonen er nog een aantal. De hoogste top van het eiland is gelegen op 378 meter op de berg Plagara. Pas in de jaren 80 werd er electriciteit aangesloten.
Er zijn veel wandelpaden op Antikythera die leiden naar kerkjes en grotten. In het dorp Galaniana staat de kerk van Agios Myronas, de beschermheilige van het eiland. Ook meer naar het zuiden zijn nog diverse kerken te vinden. Vlakbij de haven Potamos liggen de restanten van het antieke Aegila (aan de noordzijde), dat stamt uit de 4e eeuw voor Christus..
Als je vanuit Potamos het pad volgt naar het noorden ga je bij de Agios Nikolaos kerk linksaf. Als je bij de kruising linksaf slaat kom je uit bij de vuurtoren van Antikythera, die Faros heet. Een prachtig kiezelstrand vind je bij Xiropotamos. Je komt het tegen onderweg naar de vuurtoren. De afstand naar de haven is ongeveer 2 kilometer.
Naast Xiropotamis beach is een archeologische site met de restanten van muren en een toren die onderdeel waren van een oud fort. Een ander klein strand is Kamarila beach dat omgeven wordt door schitterende rotspartijen en groenblauw water. Dit strand ligt in het westen van het eiland. Ook in het zuiden van Antikythera staat een vuurtoren. Deze architectonisch zeer bijzondere vuurtoren uit 1926 is bereikbaar vanaf de zee of via een mooi pad dat over het eiland loopt.
Antikythera krijgt niet veel bezoek van veerboten omdat er niet veel mensen wonen en het eiland zo ge�soleerd ligt. Ook het feit dat er maar weinig stranden zijn en al zeker geen mooie zandstranden helpt mee om de rust op het eiland te bewaren. Er is geen luchthaven, maar wel een plek speciaal voor helicopters om te landen. Alleen de veerboot die de dienst onderhoudt tussen Kissamos (op het eiland Kreta) en de stad Gythio op het vasteland doet af en toe ook Antikythera aan. Als je het eiland wilt bezoeken moet je dit dus goed plannen en als je er wandelingen gaat maken is het belangrijk om altijd een voorraad water mee te nemen want het eiland is vrij verlaten en er zijn niet veel faciliteiten. Vanaf de haven van Piraeus op het vasteland kun je ook direct naar het eiland Antikythera varen, maar dan ben je erg lang onderweg (zie de schema's van Lane Lines) .
Antikythera is niet zozeer bekend als toeristische trekpleister, maar eerder door de ontdekking van het Wrak van Antikythera en het aan boord gevonden Mechanisme van Antikythera, een 2000 jaar oud bronzen astronomisch uurwerkmechanisme dat nu te zien is in het Archeologisch Museum van Athene.
Het voorwerp heeft 29 bronzen tandwielen en werd waarschijnlijk gebruikt om om ingewikkelde astronomische tijdsberekeningen mee uit te voeren, zoals het berekenen van zonsverduisteringen. Ook funktioneerde het Mechanisme van Antikythera naar alle waarschijnlijkheid als een soort kalender. Het wordt gezien als een soort hele oude analogische computer of mechanische rekenmachine en ht gaf aanleiding tot meer speculaties over het verloren eiland Atlantis.
Ook een prachtig bronzen beeld van een jonge man dat in het scheepswrak lag is naar Athene verhuisd. Het wrak werd in 1900 bij toeval door sponzenduikers ontdekt en het beeld werd in 1901 gevonden in de buurt van het scheepswrak, dat op 45 meter diepte in de zee lag. Het beeld is 1.94 meter hoog en werd in stukken gevonden die later aan elkaar werden gezet. Het standbeeld dateert uit 340 voor Christus. Het schip zelf dateert uit 70 tot 60 voor Christus en bevatte ook heel veel munten, glaswerk en kunsschatten, en bronzen en marmeren beelden van mensen, goden en dieren. Deze dateren allemaal van rond 400 voor Christus en de meeste marmeren beelden waren kopie�n uit de 1e eeuw na Christus van oudere werken. Het Romeinse en Griekse aardewerk en de gebruiksvoorwerpen dateren van 75-50 voor Christus.
In 1901, nadat er diverse duikers dood waren gegaan of verlamd waren geraakt na decompressieziekte, werd er gestaakt met het bergen van voorwerpen uit het wrak. In 1976 pakte de beroemde Franse kapitein Cousteau het duiken (met modernere technieken) bij de site weer op en werden er nog veel meer voorwerpen naar de oppervlakte gehaald en ook fragmenten van de romp van het schip zelf.
Uit opgravingen is gebleken dat Antikythera 3500 jaar geleden al bewoond was. Er zijn sporen gevonden van de Mino�sche beschaving. Het eiland was een uitvalsbasis voor Cilicische piraten (4e eeuw voor Christus tot 67 voor Christus) en was onderdeel van het Romeinse en Venetiaanse rijk.
De Romeinen gebruikten Antikythera als verbanningsoord en lieten hun ongewenste onderdanen achter op het eiland. In het noordoosten van Antikthira zijn restanten van een Cilicisch fort en er zijn oude kerkjes en windmolens op het eiland die je kunt gaan bekijken.
De piraten leefden in de vesting tussen de 4e en de 1e eeuw voor Christus, totdat ze werden verslagen door de Romeinse staatsman Gnaeus Pompeius Magnus (die met de dochter van Julius Ceasar was getrouwd).
Vlakbij het fort zijn ook de restanten van een tempel gevonden die aan Apollo was gewijd. Een marmeren standbeeld dat hier is gevonden is nu te zien in het Archeologisch Museum van Athene. Ook vogelaars vinden soms de weg naar het eiland omdat er bijzondere vogels en een vogelobserveerpunt op het eiland zijn. Veel migrerende vogels doen het eiland aan en andere vogels hebben er hun broedplaats. Ongeveer 250 verschillende soorten vogels vinden hun weg naar het eiland Antikythera en het wordt beschouwd als de grootste vogelspot plaats in de Middellandse Zee.
Het nieuwe "Wrak van Antikythera" is de Koninklijke Marine schip Nautilus dat op de rotsen ten westen van Antikythera botste in januari 1807. Sommige van de mensen op het schip werden gered door de inwoners van Antikythera na een verblijf van 6 dagen op de koude rotsen. Ongeveer de helft van de bemanning overleefde het niet, en de rest dronk op een gegeven moment zeewater. Er vond ook kanibalisme plaats. De bemanning van de Nautilus beschreef de bewoners als vriendelijk, maar zee arm en wonend in lemen hutjes. Cousteau heeft ook hier op deze site gedoken en oude kanonskogels naar boven gehaald.
Veel accommodatiemogelijkheden zijn er niet op het eiland Antikythera. Er is hier geen hotel, er zijn slechts enkele kamers te huur in de haven van Potamos. Als je het geluk hebt, kunt je wellicht verblijven in een kamer van het gemeentelijke pension (op dit moment, de beste optie om te verblijven op het eiland). Als je niet het geluk hebt, dan kun je misschien een nette kamer met gedeelde badkamer vinden. De bouw van een klein hotel met moderne kamers is in volle gang, net buiten de belangrijkste nederzetting van Potamos